
1. Tranh chấp đất đai có bắt buộc phải hòa giải tại UBND xã không?
Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024 thì Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc thông qua hòa giải ở cơ sở theo quy định. Nếu các bên tranh chấp không hòa giải được thì phải gửi đơn đến UBND cấp xã nơi có đất tranh chấp để hòa giải.
Tuy nhiên, theo khoản 5 Điều 235 Luật Đất đai 2024 thì đối với địa bàn không thành lập đơn vị hành chính cấp xã trực thuộc UBND cấp huyện thì không thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã được, khi đó thẩm quyền giải quyết sẽ thuộc về Tòa án hoặc UBND cấp có thẩm quyền theo quy định tại Điều 236 Luật Đất đai 2024.
Ngoài ra, theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP quy định cụ thể rằng:
“Điều 3. Về chưa có đủ điều kiện khởi kiện theo quy định của pháp luật quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015
[…]
2. Đối với tranh chấp ai là người có quyền sử dụng đất mà chưa được hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp theo quy định tại Điều 202 Luật đất đai năm 2013 thì được xác định là chưa có đủ điều kiện khởi kiện quy định tại điểm b khoản 1 Điều 192 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.
Đối với tranh chấp khác liên quan đến quyền sử dụng đất như: tranh chấp về giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất, chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất,… thì thủ tục hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp không phải là điều kiện khởi kiện vụ án“.
Theo các quy định trên thì tranh chấp đất đai không bắt buôc phải thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã khi tiến hành khởi kiện.
Như vậy, đối với tranh chấp trong việc xác định ai là người có quyền sử dụng đất (tranh chấp đất đai) thì bắt buộc hòa giải tại UBND cấp xã.
Còn đối với tranh chấp liên quan đến quyền sử dụng đất như tranh chấp về thừa kế quyền sử dụng đất, chia tài sản chung của vợ chồng là quyền sử dụng đất… thì thủ tục hòa giải tại UBND cấp xã không phải là điều kiện khởi kiện và không bắt buộc, mà các bên có quyền trực tiếp gửi đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân theo quy định của pháp luật.
2. Thủ tục hòa giải tranh chấp đất đại tại UBND xã hiện nay:
Theo Điều 105 Nghị định 102/2024/NĐ-CP thì thủ tục hòa giải tranh chấp đất đai như sau:
– Khi nhận được đơn yêu cầu hoà giải tranh chấp đất đai, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm thực hiện các công việc sau:
+ Trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn, Ủy ban nhân dân cấp xã phải thông báo bằng văn bản cho các bên tranh chấp đất đai và Văn phòng đăng ký đất đai hoặc Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất tranh chấp về việc thụ lý đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai, trường hợp không thụ lý thì phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do;
+ Thẩm tra, xác minh nguyên nhân phát sinh tranh chấp, thu thập giấy tờ, tài liệu có liên quan do các bên cung cấp về nguồn gốc đất, quá trình sử dụng đất và hiện trạng sử dụng đất;
+ Thành lập Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai để thực hiện hòa giải quy định tại điểm b khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024. Tùy từng trường hợp cụ thể, có thể mời người đại diện cộng đồng dân cư quy định tại khoản 3 Điều 6 Luật Đất đai 2024; người có uy tín trong dòng họ ở nơi sinh sống, nơi làm việc; người có trình độ pháp lý, có kiến thức xã hội; già làng, chức sắc tôn giáo, người biết rõ vụ, việc,
Công chức Tư pháp – hộ tịch cấp xã; đại diện Hội Nông dân, Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh cấp xã; cá nhân, tổ chức khác có liên quan tham gia Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai;
+ Tổ chức cuộc họp hòa giải có sự tham gia của các bên tranh chấp, thành viên Hội đồng hòa giải tranh chấp đất đai và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.
Việc hòa giải chỉ được tiến hành khi các bên tranh chấp đều có mặt. Trường hợp một trong các bên tranh chấp vắng mặt đến lần thứ hai thì được coi là việc hòa giải không thành.
Thời gian hòa giải tranh chấp đất đai hiện nay: Điểm c khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai năm 2024 quy định rõ “Việc hoà giải tranh chấp đất đai tại Uỷ ban nhân dân cấp xã được thực hiện trong thời hạn không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu hoà giải tranh chấp đất đai”.
📞 Gọi ngay để gặp Luật sư: 0977.843.642
3. Thành phần tham gia hòa giải tranh chấp đất đại tại UBND xã:
Thành phần tham dự hòa giải tranh chấp đất đai tại UBND xã bao gồm:
– Chủ tịch hoặc Phó Chủ tịch UBND cấp xã (chủ trì);
– Đại diện Ủy ban MTTQ Việt Nam cấp xã;
– Công chức địa chính;
– Người am hiểu nguồn gốc, quá trình sử dụng đất tại địa phương (nếu cần).
Ngoài Hội đồng hòa giải, các bên tranh chấp phải tham dự đầy đủ. Kết quả hòa giải được lập thành biên bản, có chữ ký của các bên và xác nhận của UBND cấp xã.
4. Quy định mới về thẩm quyền hòa giải tranh chấp đất đại tại UBND xã:
Kể từ ngày 01/7/2025, Việt Nam thực hiện mô hình chính quyền hai cấp (cấp xã/ tỉnh, bỏ cấp huyện) thì UBND cấp xã ngoài thẩm quyền tổ chức hòa giải tranh chấp đất đai đã được cấp sổ đỏ còn có quyền giải quyết tranh chấp đất đai đối với các trường hợp tranh chấp quyền sử dụng đất mà đất chưa được cấp “sổ đỏ”. Cụ thể, điểm g, khoản 2 Điều 5 Nghị định 151/2025 quy định như sau:
“2. Thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện theo quy định của Luật Đất đai chuyển giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện, cụ thể như sau:
………..
g) Giải quyết tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau quy định tại điểm a khoản 3 Điều 236; ban hành quyết định giải quyết tranh chấp đất đai, ban hành quyết định cưỡng chế thực hiện quyết định giải quyết tranh chấp đất đai quy định tại khoản 4 Điều 236 Luật Đất đai“.
5. Những lưu ý khi hòa giải tranh chấp đất đại tại UBND xã hiện nay:
Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, người có đất đai bị tranh chấp hiện nay cần lưu ý một số vấn đề sau:
Thứ nhất, xác định đúng bản chất tranh chấp trước khi thực hiện thủ tục.
Đây là vấn đề quan trọng nhất. Nếu xác định sai quan hệ tranh chấp, người có quyền có thể mất thời gian thực hiện thủ tục không cần thiết hoặc gặp khó khăn khi khởi kiện.
Thứ hai, chuẩn bị đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc và quá trình sử dụng đất.
Các tài liệu như Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy tờ giao đất, chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế, hồ sơ địa chính, bản đồ qua các thời kỳ và chứng cứ về quá trình sử dụng đất có ý nghĩa quan trọng trong việc làm rõ nội dung tranh chấp.
Thứ ba, kiểm tra kỹ nội dung biên bản hòa giải.
Biên bản cần phản ánh đúng diễn biến cuộc họp, ý kiến của các bên, nội dung đã thống nhất và chưa thống nhất. Người tham gia cần kiểm tra kỹ trước khi ký xác nhận.
Thứ tư, không tự ý từ bỏ quyền và lợi ích hợp pháp khi chưa đánh giá đầy đủ hậu quả pháp lý.
Việc đồng ý phân chia đất, xác nhận nguồn gốc đất hoặc ký văn bản thỏa thuận có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền sử dụng đất và quyền khởi kiện sau này.
Thứ năm, cần xác định đúng cơ quan có thẩm quyền giải quyết tiếp theo.
Sau khi hòa giải không thành, không phải trường hợp nào cũng được giải quyết theo cùng một trình tự. Cần căn cứ vào giấy tờ về quyền sử dụng đất, loại tranh chấp và quy định về thẩm quyền để lựa chọn phương án phù hợp.
6. Dịch vụ Luật sư về tranh chấp đất đai của Luật Tâm Phước Thịnh:
Tranh chấp đất đai thường liên quan đến nguồn gốc đất, quá trình quản lý và sử dụng đất, giấy tờ pháp lý, quyền và nghĩa vụ của nhiều cá nhân, hộ gia đình. Nếu không xác định đúng bản chất tranh chấp và trình tự giải quyết, người có quyền lợi liên quan có thể gặp khó khăn trong việc bảo vệ quyền sử dụng đất hợp pháp của mình.
Công ty Luật Tâm Phước Thịnh cung cấp dịch vụ luật sư tư vấn và hỗ trợ giải quyết tranh chấp đất đai, với các nội dung công việc phù hợp từng vụ việc cụ thể:
✅ Tư vấn xác định bản chất tranh chấp và trường hợp có bắt buộc hòa giải tại UBND cấp xã hay không;
✅ Đánh giá hồ sơ, giấy tờ về quyền sử dụng đất và chứng cứ liên quan;
✅ Tư vấn, soạn thảo đơn yêu cầu hòa giải tranh chấp đất đai;
✅ Hỗ trợ chuẩn bị hồ sơ, tài liệu phục vụ quá trình hòa giải;
✅ Tư vấn phương án giải quyết khi hòa giải không thành;
✅ Soạn thảo đơn khởi kiện và hồ sơ khởi kiện vụ án tranh chấp đất đai;
✅ Cử luật sư tham gia tố tụng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp theo quy định.
Thông tin liên hệ:
📞 Luật sư tư vấn miễn phí: 1900.633.722
📱 Yêu cầu dịch vụ Luật sư: 0977.843.642
📍 Văn phòng: Số 17, ngõ 285, đường Khuất Duy Tiến, phường Đại Mỗ, thành phố Hà Nội
⏰ Tư vấn 24/7 – Kể cả thứ Bảy, Chủ nhật và ngày lễ

Trên đây là Tranh chấp đất đai có bắt buộc phải hòa giải tại UBND xã không? Nếu bạn có nhu cầu tư vấn pháp luật miễn phí hãy gọi đến tổng đài 1900.633.722 hoặc 0977.843.642 nếu bạn cần Luật sư hỗ trợ giải quyết nhanh, trọn gói trên toàn quốc. Liên hệ ngay cho chúng tôi!




